اسلام آباد: (بيورورپورٽ) پاڪستان حڪومت واضح ڪيو آهي ته هو هرمز لنگھ جي آزاد ۽ کليل حيثيت جي حمايت ڪري ٿو ۽ نار جي اهم آبي گذرگاهه بابت نار سهڪاري ڪائونسل (GCC) جي موقف سان گڏ بيٺل آهي. حڪومت اهو به اعلان ڪيو آهي ته لاڳاپيل معاملن تي ٽيڪنيڪل سطح جون ڳالهيون ايندڙ اڱاري کان ٻيهر شروع ٿينديون.
پرڏيهي معاملن بابت اختيارين موجب هرمز لنگھ عالمي واپار، تيل ۽ گئس جي فراهمي لاءِ انتهائي اهم سامونڊي رستو آهي، جنهن ذريعي روزانو دنيا جي وڏي حصي جو توانائي وارو سامان گذري ٿو. پاڪستان جو موقف آهي ته هن آبي گذرگاهه کي هر حال ۾ کليل، محفوظ ۽ عالمي سامونڊي قانونن مطابق رکڻ ضروري آهي.
هرمز لنگھ جي اهميت
هرمز لنگھ ايران، عمان ۽ گڏيل عرب امارات جي وچ ۾ واقع آهي ۽ ان کي دنيا جي اهم ترين سامونڊي واپاري رستن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. نار مان نڪرندڙ تيل ۽ قدرتي گئس جو وڏو حصو هن ئي رستي ذريعي عالمي مارڪيٽن تائين پهچندو آهي.
ماهرن جو چوڻ آهي ته جيڪڏهن هرمز آبنائي ۾ رڪاوٽ پيدا ٿئي ته عالمي تيل جون قيمتون تيزي سان وڌي سگهن ٿيون ۽ عالمي معيشت متاثر ٿي سگهي ٿي.
پاڪستان جو موقف
پاڪستاني اختيارين جو چوڻ آهي ته هرمز لنگھ کي عالمي سامونڊي قانونن مطابق کليل رکڻ ضروري آهي.
آبي گذرگاهن جي آزادي ۽ محفوظ آمدرفت عالمي واپار جي ضرورت آهي.
پاڪستان ان معاملي تي خليجي ملڪن جي تنظيم خليجي سهڪار ڪائونسل (GCC) سان هم آهنگ آهي.
خطي ۾ امن، استحڪام ۽ سفارتي حل کي ترجيح ڏني وڃي.
ٽيڪنيڪل ڳالھيون ٻيهر شروع
ذريعن موجب پاڪستان ۽ لاڳاپيل ڌرين وچ ۾ هلندڙ ٽيڪنيڪل سطح جي ڳالهين جو نئون دور ايندڙ اڱاري کان شروع ٿيندو. انهن ڳالهين ۾ سامونڊي سلامتي، واپاري رستن جي تحفظ، توانائي جي فراهمي ۽ علائقائي استحڪام سان لاڳاپيل معاملن تي غور ڪيو ويندو.
علائقائي صورتحال
تازن مهينن دوران وچ اوڀر ۾ وڌندڙ ڇڪتاڻ سبب هرمز آبنائي جي سلامتي بابت خدشا پيدا ٿيا هئا. ڪيترن ئي ملڪن زور ڏنو آهي ته تڪرارن کي ڳالهين ذريعي حل ڪيو وڃي ۽ سامونڊي رستن کي سياسي يا فوجي دٻاءُ کان محفوظ رکيو وڃي.
اقتصادي اثر
ماهرن جو چوڻ آهي ته پاڪستان سميت تيل درآمد ڪندڙ ملڪن لاءِ هرمز آبنائي جي کليل رهڻ انتهائي اهم آهي. جيڪڏهن هن رستي ۾ ڪنهن به قسم جي رڪاوٽ پيدا ٿي ته تيل ۽ گئس جون قيمتون وڌي سگهن ٿيون، درآمدي خرچ وڌي سگهن ٿا ۽ علائقائي واپار متاثر ٿي سگهي ٿو.
پاڪستان حڪومت جو موقف آهي ته خطي ۾ امن ۽ سفارتڪاري کي هٿي ڏيڻ سان ئي عالمي واپار، توانائي جي فراهمي ۽ اقتصادي استحڪام کي يقيني بڻائي سگهجي ٿو.
