اسلام آباد (بيورورپورٽ) اسلام آباد ۾ سياسي ۽ سفارتي حلقن موجب وزيراعظم شهباز شريف چيو آهي ته “امن جو سج اڀري چڪو آهي” ۽ ايندڙ جمعي تي جنيوا ۾ آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ ٿيندڙ اهم معاهدي جي تقريب جي ميزباني پاڪستان ڪندو. هن دعويٰ کي ملڪ جي سفارتي تاريخ ۾ هڪ وڏي ڪاميابي طور پيش ڪيو پيو وڃي، جڏهن ته پاڪستان جي ڪردار جي عالمي سطح تي ساراهه ٿي رهي آهي.
پاڪستان جو ثالثي وارو ڪردار
وزيراعظم موجب پاڪستان ٻنهي ملڪن کي ڳالهين جي ميز تي آڻڻ ۽ ڇڪتاڻ گهٽائڻ ۾ اهم سفارتي ڪردار ادا ڪيو آهي. حڪومت جو موقف آهي ته پاڪستان نه رڳو علائقائي استحڪام لاءِ ڪم ڪيو، پر عالمي امن لاءِ به هڪ “پل” جو ڪم ڪيو.
صدر آصف علي زرداري به چيو ته هي مفاهمتي يادداشت خطي ۾ پائيدار امن لاءِ اهم قدم آهي، جڏهن ته نائب وزيراعظم اسحاق ڊار ان کي “سفارتي ڪاميابي” قرار ڏنو.
قومي اسيمبلي جي اسپيڪر اياز صادق جو چوڻ هو ته پاڪستان کي “ٽين عالمي جنگ روڪڻ جو اعزاز” حاصل ٿيو آهي، جڏهن ته پيپلز پارٽي جي چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري به ان کي امن ڏانهن اهم اڳڀرائي قرار ڏنو.
معاهدي جي تقريب جنيوا ۾
رپورٽن موجب آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ ابتدائي معاهدي جي رسمي تقريب سوئٽزرلينڊ جي شهر جنيوا ۾ جمعي تي ٿيندي، جنهن جي ميزباني پاڪستان ڪندو. معاهدي ۾ جنگبندي، خطي ۾ ڇڪتاڻ گهٽائڻ ۽ مستقبل جي ڳالهين لاءِ فريم ورڪ تي اتفاق شامل آهي.
سفارتي ماحول ۾ پاڪستان جو نئون مقام
سفارتڪارن جو چوڻ آهي ته جيڪڏهن پاڪستان واقعي هن عمل ۾ سهولتڪار جو ڪردار ادا ڪيو آهي ته اهو ملڪ جي عالمي ساک لاءِ هڪ اهم موڙ ثابت ٿي سگهي ٿو. پاڪستان اڳ ۾ به افغانستان امن عمل ۾ سهولتڪاري جو ڪردار ادا ڪري چڪو آهي، پر ايران-آمريڪا جهڙي وڏي سطح جي ڳالهه ٻولهه ۾ ڪردار وڌيڪ اهم سمجهيو پيو وڃي.
علائقائي سياست تي ممڪن اثر
تجزئي نگارن موجب وچ اوڀر ۾ تيل ۽ توانائي جي مارڪيٽن تي دٻاءُ گهٽجي سگهي ٿو، خطي ۾ سيڪيورٽي صورتحال بهتر ٿيڻ جا امڪان آهن پاڪستان لاءِ توانائي ۽ واپاري موقعا وڌي سگهن ٿا، سفارتي سطح تي پاڪستان جي اهميت ۾ واڌ ٿي سگهي ٿي.
عالمي ردعمل
ابتدائي رپورٽن موجب ڪيترن ملڪن پاڪستان جي ڪوششن کي ساراهيو آهي، خاص طور تي ان وقت ۾ جڏهن خطي ۾ ڇڪتاڻ وڌي رهي هئي. عالمي برادري جو خيال آهي ته اهڙا معاهدا صرف مضبوط سفارتي رابطا ۽ اعتماد جي فضا سان ئي ممڪن ٿين ٿا.
جنيوا ۾ ٿيندڙ مجوزه تقريب پاڪستان لاءِ هڪ اهم سفارتي امتحان ۽ موقعو ٻنهي طور ڏٺو پيو وڃي. جيڪڏهن معاهدو ڪاميابي سان اڳتي وڌي ٿو ته پاڪستان جي عالمي حيثيت ۾ نمايان واڌ ٿي سگهي ٿي، پر ماهرن جو چوڻ آهي ته اصل ڪاميابي ان وقت طئي ٿيندي جڏهن هي معاهدو عملي طور تي خطي ۾ مستقل امن آڻي سگهي.
