واشنگٽن/تهران: (انٽر نيشنل ڊيسڪ) ايران ۽ آمريڪا وچ ۾ جاري تڪرار جي خاتمي ۽ امڪاني امن معاهدي بابت مثبت اشارن کان پوءِ عالمي مارڪيٽن ۾ خام تيل جون قيمتون تيزي سان گهٽجي ويون آهن. برينٽ خام تيل جي قيمت چار مهينن جي گهٽ ترين سطح تي پهچي وئي آهي، جڏهن ته سيڙپڪارن ۽ واپارين ۾ اهو تاثر مضبوط ٿيو آهي ته ٻنهي ملڪن وچ ۾ جلد ڪنهن وڏي معاهدي جو اعلان ٿي سگهي ٿو.
ايراني پرڏيهي وزير عباس عراقچي چيو آهي ته آمريڪا سان جنگ جي خاتمي بابت معاهدو “ڪڏهن به ايترو ويجهو نه هو جيترو هاڻي آهي” ۽ ايندڙ هڪ يا ٻن ڏينهن اندر اهم پيش رفت ٿي سگهي ٿي. سندس چوڻ موجب ڪيترن ئي اختلافن تي اڳواٽ اتفاق ٿي چڪو آهي ۽ ڳالهين جو آخري مرحلو جاري آهي.
رپورٽن موجب تيار ٿيندڙ معاهدي ۾ آبنائي هرمز کي ٻيهر مڪمل طور کولڻ، سامونڊي واپار بحال ڪرڻ، ڪجهه پابندين ۾ نرمي ۽ ايران جي ايٽمي پروگرام بابت مستقبل جي ڳالهين لاءِ فريم ورڪ شامل آهي. بهرحال، ڪيترن ئي معاملن تي اڃا آخري منظوري ۽ سياسي اتفاق گهربل آهي.
معاهدي جي اميدن سبب عالمي تيل مارڪيٽ فوري ردعمل ڏنو. برينٽ خام تيل لڳ ڀڳ 3 کان 4 سيڪڙو گهٽجي 87 ڊالر في بيرل جي ويجهو اچي ويو، جيڪو مارچ کان پوءِ سڀ کان گهٽ سطح سمجهي وڃي ٿي. آمريڪي خام تيل (WTI) جون قيمتون به نمايان گهٽجي ويون. واپاري حلقن جو خيال آهي ته جيڪڏهن آبنائي هرمز مڪمل طور کلي وئي ته عالمي مارڪيٽ ۾ تيل جي فراهمي وڌندي ۽ قيمتن تي وڌيڪ دٻاءُ پئجي سگهي ٿو.
مالي ماهرن جو چوڻ آهي ته وچ اوڀر ۾ ڇڪتاڻ گهٽجڻ سان نه رڳو تيل جون قيمتون هيٺ اينديون، پر عالمي اسٽاڪ مارڪيٽن ۽ واپار لاءِ به مثبت ماحول پيدا ٿيندو. بهرحال، ڪجهه تجزيه نگار خبردار ڪن ٿا ته جيستائين معاهدي تي باقاعده صحيون نٿيون ٿين، تيستائين صورتحال غير يقيني رهندي ۽ مارڪيٽون ڪنهن به نئين بيان يا واقعي تي تيزي سان ردعمل ڏيئي سگهن ٿيون.
