واشنگٽن (بين الاقوامي ڊيسڪ):
آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ دعويٰ ڪئي آهي ته ايران جي بحريه مڪمل طور تباهه ٿي چڪي آهي ۽ “سمنڊ جي تري ۾ پهچي وئي آهي”، جڏهن ته ايران جي هوائي فوج پڻ ختم ٿيڻ جي حد تائين ڪمزور ٿي وئي آهي.
پنهنجي بيان ۾ صدر ٽرمپ چيو ته آمريڪي ڪارروائين دوران ايران جا اينٽي ايئر ڪرافٽ سسٽم ۽ ريڊار نيٽ ورڪ مڪمل طور تباهه ڪيا ويا آهن. هن وڌيڪ دعويٰ ڪئي ته ايران جون اهم ايٽمي ليبارٽريون ۽ اسٽوريج مرڪز به آمريڪي بي-2 بمبار جهازن ذريعي نشانو بڻائي تباهه ڪيا ويا آهن.
صدر ٽرمپ جو چوڻ هو ته ايران جي اعليٰ قيادت کي به وڏو نقصان پهتو آهي، جڏهن ته فوجي ڍانچو سخت متاثر ٿيو آهي. هن اهو به چيو ته هرمز تي آمريڪا جو مڪمل ڪنٽرول آهي ۽ اتي سخت ناڪابندي لاڳو ڪئي وئي آهي.
ٽرمپ موجب ڪنهن به جهاز کي ايراني بندرگاهن ڏانهن وڃڻ جي اجازت ناهي، ناڪابندي سبب ايران کي روزانو لڳ ڀڳ 500 ملين ڊالرن جو معاشي نقصان ٿي رهيو آهي.
تجزئي نگارن جو چوڻ آهي ته آمريڪي صدر جا اهي بيان ڇڪتاڻ کي وڌيڪ وڌائي سگهن ٿا، ڇاڪاڻ ته ايران اڳ ئي هرمز تي ناڪابندي کي “جنگ جي برابر قدم” قرار ڏئي چڪو آهي.
ايراني موقف موجب، اهڙي ناڪابندي نه رڳو عالمي واپار کي متاثر ڪري ٿي، پر خطي ۾ تڪرار کي به خطرناڪ حد تائين وڌائي سگهي ٿي.
عالمي سطح تي هن صورتحال تي ڳڻتي ظاهر ڪئي پئي وڃي، ڇو ته: هرمز عالمي تيل جي فراهمي لاءِ اهم رستو آهي ڪنهن به قسم جي فوجي ڇڪتاڻ عالمي معيشت تي وڏو اثر وجهي سگهي ٿي.
صدر ٽرمپ جون دعوائون هڪ نئين تڪراري مرحلي ڏانهن اشارو ڪن ٿيون، پر انهن دعوائن جي آزاد تصديق سامهون ناهي آئي. اهڙي صورتحال ۾ ايندڙ ڏينهن خطي لاءِ انتهائي اهم قرار ڏنا پيا وڃن، جتي سفارتي ڪوششن ۽ فوجي دٻاءُ وچ ۾ توازن جو امتحان جاري رهندو.
