تحرير: شڪيل سومرو
“ڪاڇو: جڏهن رات به باهه بڻجي وئي”
ڪاڇي جي خاموش زمين جتي ڏينهن ته هميشه گرم هوندو آهي، پر هن ڀيري رات به ٿڌي نه ٿي.
رات جو پهر، جيڪو فطرت جي ساهه کڻڻ جو وقت هوندو آهي، اهو به هن ڀيري باهه جيان تپندڙ هو.
ڪاڇي ۾ هوا اهڙي ٿي وئي آهي، ڄڻ زمين پاڻ باھ ۾ ٻري رهي هجي.
ڪاڇي جي ريگستاني علائقي ۾ هن ڀيري گرمي صرف ڏينهن تائين محدود ناهي رهي.
پر رات به اهڙي تپش ۾ تبديل ٿي وئي آهي، جيڪا انساني يادداشت ۾ گهٽ ئي ڏٺي وئي آهي.
رات جو پهر، جڏهن فطرت کي ٿڌو ٿيڻ گهرجي، اتي به هوا ڄڻ ته آتشدان مان نڪري رهي هئي.
ڪاڇي جي زمين، جيڪا اڳ ئي خشڪي ۽ پاڻي جي کوٽ سبب زخمي آهي، هاڻي آسمان مان وسندڙ هن گرمي جي لهر هيٺ سڙي رهي آهي.
ڪاڇي ۾ ڪيترن ئي هنڌن تي ننڍڙا معصوم پکي، جيڪي ڏينهن جو خوراڪ ڳوليندا آهن، اهي به هن تپش کي برداشت نه ڪري سگهيا.
انهن جا جسم پاڻي جي کوٽ ۽ حد کان وڌيڪ گرمي سبب ڪمزور ٿي ويا، ۽ ڪيترن جا لاشا زمين تي ملن ٿا.
ڳوٺاڻا ٻڌائين ٿا ته رات جو به هوا ۾ اهڙي تپش آهي، ڄڻ سج لٿو ئي نه هجي.
بزرگ، عورتون ۽ ٻار به سخت متاثر آهن، پر فطرت جو ننڍڙو حصو پکي سڀ کان وڌيڪ بيوس نظر اچي ٿو.
ڪاڇي جي هي صورتحال رڳو موسمي تبديلي نه بلڪه هڪ وارننگ آهي، ته جيڪڏهن گرمي ۽ ماحولياتي توازن تي ڌيان نه ڏنو ويو، ته ايندڙ ڏينهن ۾ انساني زندگي به ساڳي خطري ۾ اچي سگهي ٿي.
پاڻي جي کوٽ ۽ گرمي جو گڏيل اثر زندگي کي وڌيڪ مشڪل بڻائي رهيو آهي پر هن گرمي جو سڀ کان خاموش ۽ ڏکوئيندڙ نقصان اهي ننڍڙا معصوم پکي آهن جيڪي رڳو پاڻي ۽ ڇانو ڳوليندا آهن.
پر جڏهن گرمي حد کان وڌي وڃي، ته سندن ننڍڙا جسم به گرمي برداشت نٿا ڪري سگهن.
ڳوٺاڻا چون ٿا ته ڪيترن هنڌن تي پکي زمين تي ڪري پيا آهن بغير ڪنهن آواز جي“هي صورتحال صرف موسم جي تبديلي نه آهي، هي ماحولياتي نظام جي ٽٽڻ جو سگنل آهي.
جيڪڏهن گرمي ۽ پاڻي جي مسئلن کي سنجيدگي سان نه ورتو ويو، ته جهنگلي حيات مڪمل طور تي متاثر ٿيندي.
ڪاڇو صرف هڪ علائقو ناهي هي سنڌ جي فطرت جو هڪ نازڪ حصو آهي.
پر جيڪڏهن گرمي جون لهرون ۽ جهولا اهڙي ئي شدت سان وڌندا رهيا ته نه صرف پکي پر انسان، زمين، ۽ مستقبل سڀ خطري ۾ هوندا.
ڪاڇو اڄ هڪ سوال بڻجي ويو آهي ته ڇا اسان فطرت جي هن سڏ کي ٻڌنداسين؟ يا پوءِ دير ٿي ويندي؟
