ايران آمريڪا جنگ: عالمي معيشت کي لوڏو، آءِ ايم ايف وارننگ جاري ڪري ڇڏي

ايران سان لاڳاپيل جنگ ۽ عالمي معيشت بابت (آءِ ايم ايف) جي تازي رپورٽ هڪ انتهائي اهم خبرداري ڏئي ٿي.

 عالمي معيشت تي جنگ جا اثر

آءِ ايم ايف مطابق، ايران خلاف جاري جنگ جا اثر اڳ ئي عالمي معيشت تي ظاهر ٿيڻ شروع ٿي ويا آهن. رپورٽ چوي ٿي ته جيڪڏھن جنگ فوري ختم به ٿي وڃي، تڏھن به عالمي معاشي واڌ (growth) گهٽ ٿيندي.

جيڪڏهن جنگ ڊگهي هلي ته عالمي معيشت وڏي بحران ڏانهن وڃي سگهي ٿي

 عالمي شرحِ نمو (Global Growth) 3.4٪ کان گهٽجي ڪري تقريباً 2٪ تائين اچي سگهي ٿي

 تيل جي قيمتن ۾ خطرناڪ اضافو

جنگ جو سڀ کان وڏو اثر توانائي شعبي تي پوي ٿو:

2026ع ۾ تيل جي قيمت: 110 ڊالر في بيرل تائين

2027ع ۾: 125 ڊالر في بيرل تائين

جيڪڏھن جنگ مختصر رھي:

تيل جي قيمت ٻيهر گهٽجي ڪري تقريباً 82 ڊالر في بيرل ٿي سگهي ٿي

 ان مان ظاهر ٿئي ٿو ته جنگ جو اثر سڌو سنئون عالمي مارڪيٽن کي ڪنٽرول ڪري رھيو آهي

 مهانگائي ۽ ڪساد بازاري جو خطرو

آءِ ايم ايف خبردار ڪيو آهي تہ ايندڙ سال عالمي مهانگائي 6٪ کان وڌيڪ ٿي سگهي ٿي

دنيا  ڪساد بازاري جي ڪناري تي اچي سگهي ٿي

توانائي جي کوٽ ۽ سپلائي چين جي ٽٽڻ سبب حالتون وڌيڪ خراب ٿي سگهن ٿيون

 ڪهڙا ملڪ وڌيڪ متاثر ٿيندا؟

رپورٽ مطابق:

 وچ اوڀر

تيل پيدا ڪندڙ ملڪ سڌي طرح متاثر ٿيندا

جنگ سندن انفراسٽرڪچر ۽ برآمدات کي متاثر ڪري سگهي ٿي

 ترقي پذير ملڪ (جهڙوڪ پاڪستان)

ترقي يافته ملڪن جي ڀيٽ ۾ کيس ٻيڻو نقصان پهچڻ جو انديشو آهي

ڪرنسي، درآمدات ۽ مهانگائي تي سخت دٻاءُ

 خاص طور تي پاڪستان جهڙن ملڪن لاءِ تيل مهانگو ٿيڻ وڏو بحران بڻجي سگهي ٿو

وچولو ۽ بدترين منظرنامو

آءِ ايم ايف جو چوڻ آهي ته موجوده حالتن ۾ منفي يا وچولو منظرنامو وڌيڪ حقيقت پسنداڻو لڳي ٿو

هي صورتحال رڳو هڪ علائقائي جنگ ناهي، پر هڪ عالمي معاشي جنگ ۾ تبديل ٿي رھي آهي. ايران جهڙي اهم جغرافيائي ۽ توانائي مرڪز واري ملڪ ۾ تڪرار جو مطلب آهي:

هرمز جهڙيون سامونڊي واٽون خطري ۾

تيل جي عالمي فراهمي غير يقيني

عالمي سرمائيداري نظام تي دٻاءُ

جيڪڏھن جنگ ڊگهي ٿي ته 2008 جهڙي عالمي مالي بحران کان به وڌيڪ خطرناڪ صورتحال پيدا ٿي سگهي ٿي.