اسلام آباد (ويب ڊيسڪ) وفاقي حڪومت پاڪستان تحريڪ انصاف (پي ٽي آءِ) جي باني عمران خان کي خانگي اسپتال منتقل ڪرڻ بابت سپريم ڪورٽ جي فيصلي خلاف نظرثاني درخواست داخل ڪري ڇڏي آهي.
نظرثاني درخواست چيف ڪمشنر اسلام آباد پاران ايڊووڪيٽ جنرل اسلام آباد جي ذريعي داخل ڪئي وئي.
درخواست ۾ موقف اختيار ڪيو ويو آهي ته سپريم ڪورٽ 18 آگسٽ تي عبوري حڪم جاري ڪندي باني پي ٽي آءِ عمران خان کي شفا اسپتال منتقل ڪرڻ جي هدايت ڪئي هئي.
وفاقي حڪومت درخواست ۾ چيو آهي ته عدالت جو اهو حڪم اختيارِ سماعت کان تجاوز آهي، تنهن ڪري فيصلي تي نظرثاني ڪئي وڃي.
واضح رهي ته سپريم ڪورٽ گذريل ڏينهن عمران خان کي خانگي اسپتال منتقل ڪرڻ جو حڪم ڏيندي سندس طبي معائني لاءِ ميڊيڪل بورڊ جوڙڻ جي پڻ هدايت ڪئي هئي.
عدالت عمران خان کي سخت سيڪيورٽي ۾ اسپتال منتقل ڪرڻ ۽ اسپتال ٻاهران امن امان جي صورتحال متاثر نه ٿيڻ کي يقيني بڻائڻ جون هدايتون پڻ ڏنيون هيون.
هوڏانهن پاڪستان تحريڪ انصاف سپريم ڪورٽ جي فيصلي جي آجيان ڪندي چيو هو ته پارٽي عدالتي فيصلي جو احترام ڪندي ۽ عمران خان جي سياست بابت ڪنهن به قسم جي سياست نه ڪئي ويندي.
ٻئي طرف وفاقي قانون واري وزير اعظم نذير تارڙ اڳ ئي اشارو ڏنو هو ته وفاقي حڪومت عمران خان کي خانگي اسپتال منتقل ڪرڻ بابت عدالتي فيصلي خلاف نظرثاني درخواست داخل ڪرڻ جو فيصلو ڪري سگهي ٿي.
وفاقي حڪومت جو موقف آهي ته عمران خان جو طبي معائنو سرڪاري اسپتال ۾ ڪرائڻ تي غور ڪيو وڃي، جنهن لاءِ سپريم ڪورٽ جي فيصلي تي نظرثاني جي درخواست داخل ڪئي وئي آهي.
عمران خان جي ميڊيڪل رپورٽ: ’اينگزائٽي ليول ٿري پلس‘ ڇا آهي ۽ ان جو علاج ڪيئن ٿيندو؟
اسلام آباد (خاص نمائندو): پاڪستان تحريڪ انصاف جي باني ۽ اڳوڻي وزيراعظم عمران خان جي تازي طبي رپورٽ ۾ سندس اينگزائٽي يا پريشاني جي سطح ’ٿري پلس‘ رڪارڊ ڪئي وئي آهي. رپورٽ موجب 10 آگسٽ تي ماهرن تي ٻڌل ميڊيڪل بورڊ عمران خان جو معائنو ڪيو، جنهن ۾ اکين، دل ۽ عام طب جا ماهر شامل هئا. سندس بلڊ پريشر 140/80 ۽ نبض جي رفتار 54 ڌڙڪا في منٽ رڪارڊ ڪئي وئي.
رپورٽ ۾ ڄاڻايو ويو آهي ته عمران خان اليڪٽرو ڪارڊيوگرام (اي سي جي) ڪرائي، جيڪو نارمل آيو، جڏهن ته ڇاتي به صاف هئي ۽ دل جا والوز ۽ چيمبرز به نارمل قرار ڏنا ويا. البت ايڪو ڪارڊيوگرام ۾ معمولي اي کان اي ريورسل جو ذڪر ڪيو ويو آهي. عمران خان معائني دوران مٿي ۾ ڳرائپ ۽ دل تيز ڌڙڪڻ جي شڪايت ڪئي، پر ڇاتي ۾ سور يا ساهه ۾ تڪليف جي شڪايت نه ڪئي.
’اينگزائٽي ليول ٿري پلس‘ جو مطلب ڇا آهي؟
طبي رپورٽ ۾ ’ٿري پلس‘ اينگزائٽي جو ذڪر عمران خان ۾ وڌيل ۽ شديد پريشاني يا ذهني دٻاءَ ڏانهن اشارو ڪري ٿو. اهڙي حالت ۾ مسلسل فڪر، بيچيني، دل جي ڌڙڪن محسوس ٿيڻ، ننڊ ۾ خلل، ڌيان ڏيڻ ۾ ڏکيائي ۽ جسماني طور تي دٻاءَ جون علامتون ظاهر ٿي سگهن ٿيون.
ماهرن موجب اينگزائٽي جو اندازو ڪنهن هڪ لفظ يا انگ سان لڳائڻ بدران مريض جي علامتن، طبي تاريخ ۽ مخصوص نفسياتي تشخيصي اوزارن جي مدد سان ڪيو ويندو آهي. تنهن ڪري ’ليول ٿري پلس‘ کي پاڻمرادو ڪنهن مخصوص نفسياتي بيماري جي حتمي تشخيص نه سمجهڻ گهرجي.
ڊاڪٽرن ڪهڙو علاج تجويز ڪيو؟
ميڊيڪل بورڊ عمران خان کي روزانو تقريباً هڪ ڪلاڪ پنڌ ڪرڻ ۽ ذهني سڪون لاءِ مختلف سرگرمين ۾ حصو وٺڻ جي سفارش ڪئي آهي. رپورٽ ۾ اينگزائٽي ۽ بلڊ پريشر کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ دوائن جو به ذڪر آهي.
ڊاڪٽرن وڌيڪ سفارش ڪئي ته عمران خان کي اخبارون، رسالا، ڪتاب ۽ ٽي وي تائين رسائي ڏني وڃي. ان سان گڏ خاندان ۽ گهرواري سان ملاقاتن جو وقت وڌائڻ جي سفارش پڻ ڪئي وئي آهي، ڇاڪاڻ ته سماجي ۽ خانداني رابطي سان ذهني دٻاءَ گهٽائڻ ۾ مدد ملي سگهي ٿي.
ڊگهي اڪيلائي جو ذهني صحت تي اثر
رپورٽ ۾ اينگزائٽي جي وڌيل سطح سامهون اچڻ کانپوءِ عمران خان جي ڊگهي قيد ۽ محدود سماجي رابطن بابت بحث به تيز ٿيو آهي. اڳوڻي صدر ڊاڪٽر عارف علوي چيو آهي ته کيس عمران خان جي دٻاءَ، دل جي ڌڙڪن ۽ بلڊ پريشر بابت ڳڻتي آهي ۽ وڌيڪ طبي جاچ جي ضرورت ٿي سگهي ٿي. هن 24 ڪلاڪن واري هولٽر مانيٽر ۽ ڪجهه وڌيڪ دل جي جاچن جي سفارش ڪئي آهي. هي ڊاڪٽر علوي جو طبي راءِ تي ٻڌل موقف آهي، نه ته ميڊيڪل بورڊ جي حتمي تشخيص.
دل بابت رپورٽ ۾ ڇا چيو ويو؟
عمران خان جي نبض 54 في منٽ رڪارڊ ٿيڻ باوجود اي سي جي نارمل رپورٽ ڪئي وئي. ميڊيڪل بورڊ موجب هن دل جي تيز ڌڙڪڻ محسوس ٿيڻ جي شڪايت ڪئي هئي. اهڙي علامت جي صورت ۾ ڊاڪٽر مريض جي مجموعي حالت ڏسي وڌيڪ دل جي جاچ ڪرائڻ جو فيصلو ڪري سگهن ٿا. رپورٽ ۾ ضرورت پوڻ تي سي ٽي اينجيوگرافي سميت وڌيڪ جاچن جو امڪان پڻ رکيو ويو آهي.
اکين جي حالت ۾ بهتري
ميڊيڪل رپورٽ جو هڪ ٻيو اهم پاسو عمران خان جي اکين بابت آهي. رپورٽ موجب اکين جي هڪ بيماري جي علاج کانپوءِ سندس هڪ اک جي نظر تقريباً نارمل ٿي چڪي آهي ۽ اکين جي ماهر کان علاج جاري رکيو پيو وڃي.
طبي رڪارڊ ۾ ڪيتريون جاچون شامل آهن؟
اڊيالا جيل انتظاميا طرفان سپريم ڪورٽ ۾ جمع ڪرايل دستاويزن موجب عمران خان جي قيد دوران ڪيترائي طبي معائنا ڪيا ويا. رپورٽ ۾ نومبر 2023ع کان 10 آگسٽ 2026ع تائين مختلف طبي معائنن جو رڪارڊ پڻ شامل آهي. جيل انتظاميا جو چوڻ آهي ته سندس صحت جي نگراني باقاعدگي سان ڪئي وڃي ٿي.
اينگزائٽي جو عام علاج ڇا آهي؟
اينگزائٽي جو علاج هر مريض جي حالت مطابق مختلف هوندو آهي. عام طور تي ڊاڪٽر نفسياتي صلاح مشوري، ذهني دٻاءَ گهٽائڻ واريون مشقون، مناسب جسماني سرگرمي، بهتر ننڊ ۽ ضرورت مطابق دوائن کي علاج جو حصو بڻائيندا آهن. جيڪڏهن اينگزائٽي سان گڏ دل جي ڌڙڪن يا بلڊ پريشر جون علامتون هجن ته ڊاڪٽر جسماني سببن کي به جانچيندا آهن.
عمران خان جي تازي ميڊيڪل رپورٽ ۾ ’اينگزائٽي ليول ٿري پلس‘ اهم طبي مشاهدي طور سامهون آيو آهي. رپورٽ ۾ روزاني پنڌ، ذهني سڪون واريون سرگرميون، خاندان سان وڌيڪ ملاقاتون ۽ دوائن ذريعي اينگزائٽي ۽ بلڊ پريشر کي ڪنٽرول ڪرڻ جون سفارشون ڪيون ويون آهن. ساڳئي وقت دل جي ڌڙڪن بابت شڪايت سبب وڌيڪ طبي جائزي جي گنجائش به رکيل آهي.
عمران خان کي اسپتال منتقل ڪرڻ جو حڪم، سپريم ڪورٽ ۾ ٻڌڻي جو تفصيلي احوال
اسلام آباد (بيورورپورٽ): سپريم ڪورٽ پاڪستان تحريڪ انصاف جي باني ۽ اڳوڻي وزيراعظم عمران خان کي اڊيالا جيل مان علاج لاءِ اسلام آباد جي شفا انٽرنيشنل اسپتال منتقل ڪرڻ جو حڪم ڏئي ڇڏيو آهي. ٽن رڪني بينچ عمران خان کي سخت سيڪيورٽي ۾ اسپتال منتقل ڪرڻ، ماهر ڊاڪٽرن تي ٻڌل ميڊيڪل بورڊ جوڙڻ ۽ ايندڙ ٻڌڻي تائين علاج جاري رکڻ جون هدايتون ڏنيون آهن.
ٻڌڻي دوران ڇا ٿيو؟
جسٽس شاهد وحيد جي سربراهي ۾ جسٽس نعيم اختر افغان ۽ جسٽس اشتياق ابراهيم تي ٻڌل ٽي رڪني بينچ عمران خان جي جيل مان اسپتال منتقلي، طبي سهولتن ۽ خاندان سان ملاقاتن بابت درخواست تي ٻڌڻي ڪئي.
عدالت حڪومت کان عمران خان جو گرفتاري واري ڏينهن کان هن وقت تائين مڪمل طبي رڪارڊ طلب ڪيو ۽ سوال ڪيو ته عدالت کي مڪمل ميڊيڪل رڪارڊ بدران صرف رپورٽن جون سمريون ڇو ڏنيون ويون آهن. عدالت عمران خان سان گذريل ٽن سالن دوران خاندان، وڪيلن ۽ ٻين ماڻهن جي ملاقاتن جو رڪارڊ پڻ طلب ڪيو.
پنج ماهرن تي ٻڌل ميڊيڪل بورڊ
عدالت عمران خان جي طبي معائني لاءِ ميڊيڪل بورڊ جوڙڻ جو حڪم ڏنو آهي، جنهن ۾ فزيشن، جنرل سرجن، اندروني بيمارين جي ماهر، اکين جي ماهر ۽ ڪارڊيولاجسٽ شامل هوندا.
عمران خان جي ذاتي ڊاڪٽر ڊاڪٽر فيصل سلطان ۽ سندس ڀيڻ ڊاڪٽر عظميٰ خان کي به علاج ۽ طبي معائني جي عمل ۾ شامل رهڻ جي اجازت ڏني وئي آهي. شفا انٽرنيشنل اسپتال ۾ علاج جا خرچ عمران خان يا سندس خاندان برداشت ڪندو.
خاندان ۽ پٽن سان رابطي جي اجازت
سپريم ڪورٽ عمران خان کي هفتي ۾ هڪ ڀيرو خاندان سان ملاقات جي اجازت ڏني آهي، جڏهن ته سندس پٽن سان هفتي ۾ ٻه ڀيرا ٽيليفون تي ڳالهائڻ جي سهولت پڻ ڏني وئي آهي.
عدالت اسپتال ۾ عمران خان لاءِ مناسب سيڪيورٽي انتظام ڪرڻ جي هدايت ڪندي واضح ڪيو ته اسپتال جي حدن اندر ڪنهن به قسم جو عوامي اجتماع نه ٿيڻ گهرجي.
ميڊيڪل رپورٽ کي سياسي مقصد لاءِ استعمال نه ڪرڻ جي شرط
ٻڌڻي دوران عدالت جو اهم زور ان ڳالهه تي هو ته عمران خان جي صحت ۽ طبي رپورٽن کي سياسي سرگرمي يا سياسي فائدي لاءِ استعمال نه ڪيو وڃي.
عدالت عمران خان جي خاندان، پي ٽي آءِ اڳواڻن ۽ وڪيلن کي هدايت ڪئي ته ايندڙ ٻڌڻي تائين سندس صحت يا ميڊيڪل رپورٽون ميڊيا يا عام ماڻهن سان شيئر نه ڪيون وڃن. جيڪڏهن عدالتي شرطن جي ڀڃڪڙي ٿئي ٿي ته موجوده سهولتن بابت ٻيهر غور ٿي سگهي ٿو.
بيرسٽر گوهر جو يقين ڏيارڻ
سپريم ڪورٽ جي فيصلي کانپوءِ پي ٽي آءِ چيئرمين بيرسٽر گوهر علي خان چيو ته پارٽي عدالتي حڪم تي مڪمل عمل ڪندي. هن چيو ته ڪارڪنن کي شفا انٽرنيشنل اسپتال ٻاهران گڏ ٿيڻ کان روڪيو ويندو ۽ عمران خان جي صحت کي سياسي مقصدن لاءِ استعمال نه ڪيو ويندو.
پارٽي طرفان اها پڻ يقين ڏيارڻ سامهون آئي ته اسپتال ٻاهران اهڙي ڪا سياسي سرگرمي نه ڪئي ويندي، جنهن سان اسپتال جو ماحول يا امن امان متاثر ٿئي.
حڪومت جو ردعمل
سپريم ڪورٽ جي حڪم کانپوءِ وفاقي وزير قانون اعظم نذير تارڙ چيو ته حڪومت عدالتي حڪم جي قانوني پهلوئن جو جائزو وٺندي ۽ ان بابت نظرثاني لاءِ عدالت سان رابطو ڪري سگهي ٿي.
حڪومت جو موقف آهي ته جيل مان ٻاهر علاج لاءِ عام طور سرڪاري اسپتال ۾ سهولت فراهم ڪئي ويندي آهي، جڏهن ته سپريم ڪورٽ شفا انٽرنيشنل اسپتال ۾ علاج جو حڪم ڏنو آهي.
ايندڙ ٻڌڻي 16 سيپٽمبر تي
عدالت عمران خان کي شفا انٽرنيشنل اسپتال منتقل ڪرڻ کانپوءِ سندس علاج ۽ طبي معائنن جون مڪمل رپورٽون ايندڙ ٻڌڻي تي پيش ڪرڻ جو حڪم ڏنو آهي. ڪيس جي ايندڙ ٻڌڻي 16 سيپٽمبر 2026ع تي ٿيندي.
هي حڪم عمران خان کي ملڪ کان ٻاهر علاج لاءِ موڪلڻ بابت ناهي. موجوده عدالتي حڪم تحت کيس پاڪستان ۾ ئي، سخت سيڪيورٽي انتظامن هيٺ، شفا انٽرنيشنل اسپتال منتقل ڪيو ويندو.
