تهران (انٽرنيشنل ڊيسڪ): ايران پنهنجي جوهري پروگرام بابت آمريڪا ۽ ٽن يورپي ملڪن طرفان عالمي جوهري توانائي ايجنسي (IAEA) جي بورڊ آف گورنرز ۾ قرارداد آڻڻ واري ڪوشش کي رد ڪندي چيو آهي ته اهڙي قدم جو ڪو فائدو نه ٿيندو، جڏهن ته مغربي ملڪن ايران جي جوهري معاملي کي ٻيهر گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل تائين وٺي وڃڻ لاءِ سفارتي حمايت حاصل ڪرڻ جون ڪوششون تيز ڪري ڇڏيون آهن.
ويانا ۾ عالمي ادارن لاءِ ايران جي مستقل مشن طرفان جاري ڪيل بيان ۾ آمريڪا، برطانيا، فرانس ۽ جرمني جي ڪوشش کي ”مايوس ڪندڙ ۽ بي فائدو ڪوشش“ قرار ڏنو ويو آهي.
ايراني مشن جو چوڻ آهي ته اهي ملڪ هڪ ڀيرو ٻيهر IAEA جي 35 رڪني بورڊ آف گورنرز ۾ ايران جي جوهري پروگرام بابت قرارداد پيش ڪرڻ جي تياري ڪري رهيا آهن.
ايران جو معاملو سلامتي ڪائونسل ڏانهن وٺي وڃڻ جي مخالفت
ايراني مشن موجب آمريڪا ۽ ٽن يورپي ملڪن جو مقصد ايران جي جوهري معاملي کي نيويارڪ ۾ گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل تائين پهچائڻ آهي.
ايران جو چوڻ آهي ته مغربي ملڪ پاڻ به ان پاليسي بابت يقين نٿا رکن، جنهن تحت اڳ ۾ ايران جو معاملو سلامتي ڪائونسل تائين کڻي وڃڻ جون ڪوششون ڪيون ويون هيون.
ايراني مشن پنهنجي بيان ۾ چيو ته نئين قرارداد آڻڻ واري ڪوشش مان به انهن ملڪن کي ڪو فائدو حاصل نه ٿيندو.
آمريڪا، برطانيا، فرانس ۽ جرمني قرارداد لاءِ سرگرم
رائٽرز موجب آمريڪا، برطانيا، فرانس ۽ جرمني ايندڙ IAEA بورڊ آف گورنرز جي اجلاس ۾ اهڙي قرارداد منظور ڪرائڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهن، جنهن ذريعي ايران جي جوهري معاملي کي گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل ڏانهن موڪلڻ لاءِ رستو هموار ٿي سگهي.
مغربي ملڪ IAEA جي 35 رڪني بورڊ جي ٻين ميمبرن جي حمايت حاصل ڪرڻ لاءِ پڻ سفارتي رابطا ڪري رهيا آهن.
ايران جي جوهري سرگرمين بابت مغرب جا خدشا
ايران ۽ مغربي ملڪن وچ ۾ تڪرار جو اهم سبب ايران جي يورينيم افزودگي، جوهري ماڳن تائين IAEA جي رسائي ۽ افزودہ يورينيم جي ذخيرن بابت معلومات آهي.
IAEA موجب ايران ۾ ڪجهه يورينيم کي 60 سيڪڙو تائين افزودہ ڪيو ويو هو، جيڪو هٿيارن جي معيار واري افزودگي جي سطح جي ويجهو سمجهيو وڃي ٿو. ايران مسلسل موقف اختيار ڪندو رهيو آهي ته سندس جوهري پروگرام پرامن مقصدن لاءِ آهي ۽ هو جوهري هٿيار ٺاهڻ نٿو چاهي.
سلامتي ڪائونسل ۾ به اختلاف جو امڪان
رائٽرز جي رپورٽ موجب جيڪڏهن IAEA بورڊ قرارداد منظور ڪري به وٺي ته ان کانپوءِ گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل ۾ ايران خلاف عملي ڪارروائي جو رستو آسان نه هوندو، ڇاڪاڻ ته روس ۽ چين سلامتي ڪائونسل جا مستقل ميمبر آهن ۽ انهن وٽ ويٽو جو اختيار موجود آهي.
ايران ۽ مغرب وچ ۾ تڪرار وڌيڪ وڌڻ جو خدشو
ايران جي جوهري پروگرام بابت نئين قرارداد واري ڪوشش اهڙي وقت سامهون آئي آهي، جڏهن تهران ۽ واشنگٽن وچ ۾ اڳ ئي شديد ڇڪتاڻ موجود آهي ۽ ايران تي اقتصادي ۽ سفارتي دٻاءُ پڻ وڌايو پيو وڃي.
اهڙي صورتحال ۾ IAEA جي بورڊ ۾ نئين قرارداد نه رڳو ايران ۽ مغربي ملڪن وچ ۾ سفارتي تڪرار وڌائي سگهي ٿي، پر ايران جي جوهري پروگرام بابت ايندڙ ڳالهين کي به وڌيڪ پيچيده بڻائڻ جو خدشو ظاهر ڪيو پيو وڃي.
