اسلام آباد: (خاص نمائندو) پاڪستان تحريڪ انصاف اڳوڻي وزيراعظم ۽ پارٽي باني عمران خان جي آزادي ۽ ساڻس ملاقات جي اجازت سميت پنهنجن مطالبن جي مڃتا لاءِ هڪ ڀيرو ٻيهر ملڪ گير احتجاجي تحريڪ شروع ڪرڻ جو اعلان ڪيو آهي. پارٽي جو چوڻ آهي ته احتجاج جو بنيادي مقصد عمران خان جي آزادي لاءِ دٻاءُ وڌائڻ، سندس خاندان ۽ وڪيلن کي جيل اندر ملاقات جي اجازت ڏيارڻ ۽ سياسي ڪارڪنن خلاف ڪارروائين کي ختم ڪرائڻ آهي.
رپورٽن موجب عمران خان کي جيل ۾ قيد ٿئي ٽي سال مڪمل ٿيڻ جي موقعي تي پي ٽي آءِ 5 آگسٽ کان ملڪ جي مختلف شهرن ۾ احتجاجي مظاهرن، جلسن ۽ ريليون شروع ڪرڻ جو اعلان ڪيو هو. پارٽي قيادت موجب تحريڪ جو ايندڙ مرحلو وڌيڪ منظم احتجاج ۽ لانگ مارچ جي صورت اختيار ڪري سگهي ٿو.
پي ٽي آءِ لاءِ صرف عمران خان جي آزادي ئي نه، پر هن تائين پارٽي قيادت، خاندان ۽ وڪيلن جي رسائي به هڪ اهم مسئلو بڻجي وئي آهي. تازو عمران خان جي ڀينرن ۽ پي ٽي آءِ جي وڪيلن اڊيالا جيل پهچي ساڻس ملاقات جي ڪوشش ڪئي، پر کين ملاقات جي اجازت نه ملي. پارٽي ان صورتحال کي عمران خان سان رابطي تي پابندي قرار ڏئي سخت اعتراض ڪيو آهي.
پي ٽي آءِ جو موقف آهي ته عمران خان سان ملاقاتون ۽ سندس قانوني معاملن بابت وڪيلن کي رسائي ڏيڻ بنيادي حقن جو حصو آهي، جڏهن ته جيل انتظاميا ۽ حڪومتي ڌريون معاملن کي قانون ۽ سيڪيورٽي جي دائري ۾ ڏسن ٿيون.
پي ٽي آءِ جي اعلانيل تحريڪ جا بنيادي مقصد ڪيترن ئي نقطن تي ٻڌل نظر اچن ٿا.
پهريون: عمران خان جي آزادي لاءِ حڪومت تي سياسي دٻاءُ وڌائڻ.
ٻيو: عمران خان تائين سندس خاندان، وڪيلن ۽ پارٽي اڳواڻن جي رسائي يقيني بڻائڻ.
ٽيون: پي ٽي آءِ ڪارڪنن ۽ اڳواڻن خلاف داخل ڪيسن ۽ گرفتارين خلاف احتجاج.
چوٿون: پارٽي جي سياسي سرگرمين لاءِ وڌيڪ گنجائش حاصل ڪرڻ.
پنجون: حڪومت ۽ رياستي ادارن تي اهو دٻاءُ وڌائڻ ته عمران خان جي سياسي مستقبل بابت ڪو سياسي يا قانوني حل ڪڍيو وڃي.
پي ٽي آءِ اڳواڻن جو چوڻ آهي ته تحريڪ مرحليوار اڳتي وڌائي ويندي. شروعاتي طور تي جلسا ۽ احتجاج ٿيندا، جڏهن ته اڳتي هلي لانگ مارچ جهڙي وڏي سياسي سرگرمي جو آپشن به موجود رکيو ويو آهي. پارٽي اڳواڻ سلمان اڪرم راجا موجب تحريڪ ۾ عوامي گڏجاڻيون، مظاهرا ۽ لانگ مارچ شامل ٿي سگهن ٿا.
6 آگسٽ تي عمران خان جي جيل ۾ ٽن سالن جي مڪمل ٿيڻ جي موقعي تي ملڪ جي مختلف علائقن ۾ پي ٽي آءِ جا احتجاج پڻ ٿيا، جن دوران ڪيترن ئي هنڌن تي پوليس ۽ مظاهرين وچ ۾ ڇڪتاڻ پيدا ٿي ۽ سئو کان وڌيڪ ماڻهن جي گرفتاري جون رپورٽون سامهون آيون.
سياسي تجزيه نگارن جي نظر ۾ پي ٽي آءِ جي موجوده احتجاجي حڪمت عملي جو سڀ کان وڏو امتحان اهو هوندو ته پارٽي ڪيتري وڏي عوامي حمايت کي مسلسل احتجاج ۾ تبديل ڪري سگهي ٿي.
گذريل ڪجهه سالن دوران پي ٽي آءِ ڪيترائي ڀيرا احتجاجي تحريڪون شروع ڪيون، پر انهن مان عمران خان جي فوري آزادي وارو بنيادي مقصد حاصل نه ٿي سگهيو. 2024 ۽ 2025 دوران حڪومت ۽ پي ٽي آءِ وچ ۾ ڳالهين جون ڪوششون پڻ ٿيون، پر اهم معاملن تي اتفاق نه ٿيڻ سبب سياسي ڇڪتاڻ برقرار رهي.
هاڻي پي ٽي آءِ ٻيهر روڊن تي اچڻ جو فيصلو ان پسمنظر ۾ ڪيو آهي، جڏهن پارٽي جي اندر به اهو سوال موجود آهي ته احتجاجي سياست، پارلياماني سياست ۽ ڳالهين مان ڪهڙي حڪمت عملي عمران خان جي آزادي لاءِ وڌيڪ اثرائتي ثابت ٿي سگهي ٿي.
پي ٽي آءِ جي ملڪ گير احتجاجي تحريڪ حڪومت لاءِ به هڪ اهم سياسي امتحان بڻجي سگهي ٿي. جيڪڏهن احتجاج وڏي عوامي شرڪت ۾ تبديل ٿيو ته حڪومت تي سياسي دٻاءُ وڌي سگهي ٿو، جڏهن ته احتجاج محدود رهيو ته پي ٽي آءِ جي حڪمت عملي بابت پارٽي اندر ۽ ٻاهر سوال اٿي سگهن ٿا.
هن وقت بنيادي سوال اهو آهي ته پي ٽي آءِ جي نئين احتجاجي تحريڪ جو مقصد صرف عمران خان جي آزادي تائين محدود رهندو يا اها تحريڪ اڳتي هلي حڪومت سان وڏي سياسي ڳالهين، سياسي حقن ۽ مستقبل جي اقتداري بندوبست بابت ڪنهن وڏي سياسي جدوجهد ۾ تبديل ٿيندي.
بهرحال، پي ٽي آءِ لاءِ عمران خان جي آزادي اڃا تائين مرڪزي سياسي مطالبو آهي ۽ پارٽي جي موجوده تحريڪ جو اصل امتحان اهو ئي هوندو ته هوءَ احتجاج کي ڪيتري حد تائين منظم، پرامن ۽ اثرائتو بڻائي حڪومت تي عملي سياسي دٻاءُ وجهي سگهي ٿي.
