تهران/واشنگٽن (انٽرنيشنل ڊيسڪ): ايران ۽ آمريڪا وچ ۾ جاري جنگ هڪ ڀيرو ٻيهر عام شهرين جي جاني نقصان جي دعوائن سبب وڌيڪ سنگين رخ اختيار ڪري وئي آهي. ايراني ريڊ ڪريسنٽ موجب، سيرڪ جي علائقي ڪوهستڪ ۾ شادي جي تقريب دوران هڪ گهر تي مبينا طور آمريڪي ميزائل جا ٽڪرا ڪرڻ سبب 4 ڄڻا فوت ۽ 67 زخمي ٿيا آهن. ايران ان واقعي کي ”جنگي ڏوهه“ قرار ڏنو آهي، جڏهن ته آمريڪي فوج جو چوڻ آهي ته هو ڪڏهن به عام شهرين کي نشانو نه بڻائيندي آهي.
شادي جي تقريب ۾ ميزائل جا ٽڪرا ڪرڻ جو دعويٰ
ايراني ريڊ ڪريسنٽ موجب، سيرڪ جي سامونڊي شهر ڪوهستڪ ۾ هڪ گهر اندر خانداني شادي جي تقريب جاري هئي، جڏهن اتي ميزائل جا ٽڪرا ڪرڻ سبب جاني نقصان ٿيو.
ايراني اختيارين موجب فوت ٿيلن ۾ هڪ ننڍڙو ٻار پڻ شامل آهي، جڏهن ته 67 ماڻهو زخمي ٿيا آهن. شروعاتي رپورٽن ۾ فوتين جو انگ 5 ٻڌايو ويو هو، جيڪو بعد ۾ 4 ڄڻا ٻڌايو ويو.
گهر جي مالڪ ۽ ڪنوار جي والد علي ملاحی سرڪاري ٽي وي کي ٻڌايو ته عمارت رهائشي هئي ۽ واقعو سندس ڌيءَ جي شادي جي تقريب دوران پيش آيو.
ايران جو جنگي ڏوهه قرار ڏيڻ
ايران جي پرڏيهي وزارت جي ترجمان اسماعيل بقائي واقعي جون تصويرون ۽ وڊيوز شيئر ڪندي الزام لڳايو ته شادي جي تقريب کي نشانو بڻايو ويو.
ايراني اختيارين هن واقعي کي ”جنگي ڏوهه“ قرار ڏيندي چيو آهي ته اهو آمريڪي حملن جي تباهه ڪندڙ اثرن جي نشاندهي ڪري ٿو.
ايران جي پارليامينٽ جي اسپيڪر ۽ اعليٰ ڳالهين ڪندڙ محمد باقر قاليباف پڻ آمريڪا تي سخت تنقيد ڪندي واقعي کي آمريڪي ڪارروائي جو نتيجو قرار ڏنو.
آمريڪي فوج جو شهري هدفن کي نشانو بڻائڻ کان انڪار
ٻئي طرف آمريڪي فوج چيو آهي ته کيس سيرڪ ۾ ٿيل واقعي بابت ايراني سرڪاري ميڊيا جون رپورٽون معلوم آهن، پر آمريڪي فوج عام شهرين کي ڪڏهن به نشانو نه بڻائيندي آهي.
آمريڪي سينٽرل ڪمانڊ موجب، ايران خلاف تازا حملا ايراني پاسداران انقلاب طرفان آبنائي هرمز ۾ آمريڪي فوج ۽ واپاري جهازن خلاف مبينا حملن جي ڪوششن کانپوءِ ڪيا ويا.
ميزائل جي ٽڪرن بابت اهم دعويٰ
رپورٽ موجب، ڪوهستڪ جي ويجهو ٿيل واقعي جون ڪجهه وڊيوز ۽ تصويرون جانچڻ کانپوءِ اتي هڪ ٽيلي ڪميونيڪيشن ٽاور کي تباهه ٿيل ڏٺو ويو، جڏهن ته ٽاور کان لڳ ڀڳ 130 ميٽر پري هڪ گهر کي پڻ سخت نقصان پهتل هو.
هڪ هٿيارن جي ماهر بي بي سي کي ٻڌايو ته واقعي واري هنڌ تان مبينا طور حاصل ٿيل فوٽيج ۾ AGM-84 اسٽينڊ آف لينڊ اٽيڪ ميزائل (SLAM-ER) سان لاڳاپيل ٽڪرا نظر اچن ٿا. هي ڪروز ميزائل جو هڪ قسم آهي، جيڪو آمريڪي فوج استعمال ڪري ٿي.
بهرحال، واقعي بابت ميزائل جي صحيح سڃاڻپ ۽ حملي جي ذميواري بابت سڀني دعوائن جي مڪمل آزاد تصديق اڃا سامهون ناهي آئي.
ايران جا جوابي ميزائل ۽ ڊرون حملا
آمريڪي حملن کانپوءِ ايران به جوابي ڪارروائي ڪندي بحرين، عراق، اردن، ڪويت ۽ متحده عرب امارات ۾ آمريڪي فوجي ٺڪاڻن ڏانهن بيلسٽڪ ميزائل ۽ ڊرون موڪلڻ جي دعويٰ ڪئي آهي.
اردن جي هٿياربند فوج موجب، ايران طرفان فائر ڪيل 13 بيلسٽڪ ميزائلن مان 10 کي تباهه ڪيو ويو، جڏهن ته 3 غيرآباد علائقن ۾ ڪريا.
ڪويت ۾ فائر سروس موجب، هڪ ڊرون حملي کانپوءِ رهائشي عمارت ۾ باهه لڳي، جنهن تي ضابطو آندو ويو ۽ ڪنهن جاني نقصان جي اطلاع نه ملي.
عراق جي کردستان واري علائقي اربيل ۾ پڻ آمريڪي فوج سان لاڳاپيل هنڌن تي حملن جون رپورٽون سامهون آيون آهن.
آبنائي هرمز ۾ صورتحال وڌيڪ حساس
ايران ۽ آمريڪا وچ ۾ ڇڪتاڻ جو هڪ اهم مرڪز آبنائي هرمز پڻ بڻيل آهي. هي سامونڊي رستو عالمي تيل ۽ گئس جي فراهمي لاءِ انتهائي اهم آهي، جنهن مان دنيا جي تيل ۽ گئس جي شپمينٽ جو وڏو حصو گذري ٿو.
ايراني پاسداران انقلاب دعويٰ ڪئي آهي ته آبنائي هرمز ۾ ٻن ٽينڪرن ۾ بارودي سرنگن سان ٽڪرائجڻ کانپوءِ باهه لڳي. ٻي طرف سعودي عرب جي قومي شپنگ ڪمپني موجب، هڪ خام تيل کڻندڙ جهاز سان لاڳاپيل سيڪيورٽي واقعي ۾ فلپائن جا ٻه سامونڊي اهلڪار فوت ٿيا.
آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ جنگ ٻيهر تيز
تقريبن هڪ مهيني جي وقفي کانپوءِ آمريڪا طرفان ايران خلاف ٻيهر حملا شروع ڪيا ويا آهن. آمريڪي فوج جو چوڻ آهي ته سندس هدفن ۾ ايئر ڊفينس سائيٽس، ريڊار نظام ۽ سامونڊي فوجي اثاثا شامل هئا.
ايران جي مختلف صوبن، جن ۾ هرمزگان، سيستان بلوچستان، ڪرمان ۽ خوزستان شامل آهن، اتي ڌماڪن جا اطلاع پڻ سامهون آيا آهن.
ايران جو چوڻ آهي ته آمريڪي حملن جي جواب ۾ خطي ۾ آمريڪي فوج خلاف ڪارروائي جاري رهندي، جيستائين واشنگٽن پنهنجي مبينا ”جرمن“ تي افسوس جو اظهار نٿو ڪري.
اڳ ٿيل معاهدو به ختم ٿي چڪو
رپورٽ موجب، جون ۾ آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ هڪ مفاهمتي يادداشت تي صحيحون ٿيون هيون، جنهن ۾ دشمنيون ختم ڪرڻ، آبنائي هرمز ٻيهر کولڻ ۽ ايران جي ايٽمي پروگرام سميت ٻين معاملن تي حتمي معاهدي لاءِ ڳالهين جو رستو اختيار ڪرڻ تي زور ڏنو ويو هو.
پر اهو مفاهمتي عمل ڪجهه ئي هفتن اندر ختم ٿي ويو ۽ ٻنهي ملڪن وچ ۾ ٻيهر فوجي ڇڪتاڻ شروع ٿي وئي.
تازو آمريڪا ايران تي فوجي دٻاءُ سان گڏ معاشي پابندين ذريعي تهران کان رعايتون حاصل ڪرڻ ۽ آبنائي هرمز کولڻ جي ڪوشش جو اشارو پڻ ڏنو هو.
عام شهرين جي تحفظ بابت خدشا وڌي ويا
شادي جي تقريب دوران رهائشي گهر کي نقصان ۽ عام شهرين جي فوت ۽ زخمي ٿيڻ جي ايراني دعويٰ کانپوءِ جنگ دوران عام شهرين جي تحفظ بابت خدشا وڌيڪ وڌي ويا آهن.
ايران هڪ طرف واقعي کي جنگي ڏوهه قرار ڏئي رهيو آهي، جڏهن ته آمريڪا شهري هدفن کي نشانو بڻائڻ کان صاف انڪار ڪري رهيو آهي. اهڙي صورتحال ۾ واقعي جي ذميواري ۽ حملي جي اصل نوعيت بابت وڌيڪ آزاد ۽ مڪمل جاچ اهم بڻجي وئي آهي.
ايران ۽ آمريڪا وچ ۾ وڌندڙ فوجي ڇڪتاڻ، آبنائي هرمز ۾ پيدا ٿيندڙ صورتحال ۽ خليجي ملڪن ۾ ٿيندڙ جوابي حملن سبب وچ اوڀر ۾ جنگ جي دائري جي وڌيڪ پکڙجڻ جا خدشا برقرار آهن.
