واشنگٽن/اسلام آباد (مانيٽرنگ ڊيسڪ): آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ وڌندڙ فوجي ڇڪتاڻ ۽ خليج واري علائقي ۾ تيل جي فراهمي بابت خدشن جا اثر عالمي توانائي مارڪيٽ کانپوءِ پاڪستان ۾ به نظر اچڻ شروع ٿي ويا آهن، جتي حڪومت پيٽرول ۽ هاءِ اسپيڊ ڊيزل جون قيمتون وڌائي ڇڏيون آهن. عالمي منڊي ۾ برينٽ خام تيل 100 ڊالر في بيرل جي ويجهو پهچي ويو آهي، جڏهن ته پاڪستان ۾ پيٽرول جي قيمت وڌي 364 رپيا 35 پيسا ۽ ڊيزل جي قيمت 385 رپيا 95 پيسا في ليٽر ٿي وئي آهي.
عالمي منڊي ۾ خام تيل جون قيمتون وڌي ويون
آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ وڌندڙ ڇڪتاڻ سبب عالمي منڊي ۾ خام تيل جون قيمتون مسلسل چوٿين ڪاروباري سيشن دوران به وڌنديون رهيون.
رپورٽن موجب برينٽ خام تيل جي مستقبل جي سودن جي قيمت 1.57 ڊالر، يعني 1.6 سيڪڙو اضافي سان 99.49 ڊالر في بيرل تائين پهچي وئي.
اهڙيءَ طرح آمريڪي ويسٽ ٽيڪساس انٽرميڊيٽ (WTI) خام تيل جي قيمت ۾ به 1.60 ڊالر، يعني 1.72 سيڪڙو اضافو ٿيو، جنهن کانپوءِ WTI خام تيل 94.63 ڊالر في بيرل ٿي ويو.
رپورٽن موجب آگسٽ جي شروعات کان هينئر تائين برينٽ خام تيل جي قيمت ۾ لڳ ڀڳ 25 سيڪڙو اضافو ٿي چڪو آهي.
هرمز مان تيل جي فراهمي بابت خدشا
تيل جي قيمتن ۾ واڌ جو هڪ اهم سبب آبنائے هرمز مان تيل جي فراهمي بابت وڌندڙ خدشا پڻ آهن. آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ وڌندڙ فوجي ڇڪتاڻ، تيل بردار جهازن خلاف ڪاررواين ۽ خليج واري علائقي ۾ مبينا فوجي حملن سبب عالمي توانائي مارڪيٽ ۾ سپلاءِ متاثر ٿيڻ جو خدشو وڌي ويو آهي.
رپورٽن موجب هرمز واري علائقي ۾ سامونڊي آمدرفت ۾ رڪاوٽن سبب عالمي مارڪيٽ ۾ تيل جي فراهمي بابت خدشا وڌيڪ گهرا ٿيا آهن.
ماهرن جو چوڻ آهي ته جيڪڏهن تيل بردار جهازن خلاف وڌيڪ حملا ٿيا يا هرمز واري علائقي ۾ آمدرفت کي وڌيڪ نقصان پهتو ته خام تيل جون قيمتون 100 ڊالر في بيرل کان به مٿي وڃي سگهن ٿيون.
ڪجهه تجزيه نگارن وڌيڪ سنگين صورتحال ۾ تيل جي قيمت 120 ڊالر في بيرل تائين پهچڻ جو خدشو پڻ ظاهر ڪيو آهي.
پاڪستان ۾ بہ پيٽرول ۽ ڊيزل مهانگو
عالمي منڊي ۾ تيل جي قيمتن ۾ واڌ جي پسمنظر ۾ پاڪستان حڪومت به پيٽرول ۽ ڊيزل جون قيمتون وڌيڪ وڌائي ڇڏيون آهن.
اسلام آباد مان جاري ڪيل نوٽيفڪيشن موجب پيٽرول جي قيمت ۾ 5 رپيا 58 پيسا في ليٽر اضافو ڪيو ويو، جنهن کانپوءِ پيٽرول جي نئين قيمت 364 رپيا 35 پيسا في ليٽر مقرر ڪئي وئي آهي.
اهڙيءَ طرح هاءِ اسپيڊ ڊيزل جي قيمت ۾ 4 رپيا 18 پيسا في ليٽر اضافو ڪيو ويو، جنهن کانپوءِ ڊيزل جي نئين قيمت 385 رپيا 95 پيسا في ليٽر ٿي وئي آهي.
نيون قيمتون
پيٽرول: 364 رپيا 35 پيسا في ليٽر، هاءِ اسپيڊ ڊيزل: 385 رپيا 95 پيسا في ليٽر، پيٽروليم شين جون اهي نيون قيمتون 9 سيپٽمبر 2026ع کان لاڳو ڪيون ويون آهن.
عوام تي مهانگائي جو نئون بار پوڻ جو خدشو
پيٽرول ۽ ڊيزل جي قيمتن ۾ اضافي سان ٽرانسپورٽ، سامان جي ڍل ۽ روزمره استعمال جي شين جي قيمتن تي به اثر پوڻ جو خدشو آهي.
خاص طور تي ڊيزل جي قيمت وڌڻ سان مال بردار گاڏين ۽ پبلڪ ٽرانسپورٽ جي خرچن ۾ اضافو ٿي سگهي ٿو، جنهن جا اثر مارڪيٽ ۾ مختلف شين جي قيمتن تي پڻ پئجي سگهن ٿا.
عالمي سطح تي آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ ڇڪتاڻ وڌيڪ وڌڻ يا هرمز واري علائقي ۾ تيل جي فراهمي متاثر ٿيڻ جي صورت ۾ پاڪستان سميت تيل درآمد ڪندڙ ملڪن لاءِ ايندڙ ڏينهن ۾ توانائي جي قيمتن بابت صورتحال وڌيڪ چئلينجنگ ٿيڻ جو امڪان آهي.
