واشنگٽن (مانيٽرنگ ڊيسڪ)
تازين سيٽلائيٽ تصويرن ۽ تجزياتي رپورٽن مطابق ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ جاري ڇڪتاڻ دوران آمريڪي فوجي اڏن کي ٿيندڙ نقصان بابت نوان انڪشاف سامهون آيا آهن، جيڪي اڳ بيان ڪيل سرڪاري انگن کان وڌيڪ ڳرا ۽ وسيع قرار ڏنا پيا وڃن۔
برطانوي ميڊيا ۽ آزاد سيٽلائيٽ تجزين (بي بي سي ويريفاء ۽ ٻين ذريعن) موجب، ايران جي جوابي حملن ۾ وچ اوڀر جي مختلف ملڪن ۾ موجود آمريڪي فوجي اڏن تي واضح نقصان جا نشان مليا آهن، جن ۾ رن ويز، ريڊار سسٽم، اينٽي ايئر ڊفينس ۽ فوجي انفراسٽرڪچر شامل آهن۔
20 کان وڌيڪ فوجي اڏن تي نقصان جا ثبوت
سيٽلائيٽ تجزين مطابق گهٽ ۾ گهٽ 20 آمريڪي فوجي اڏن تي نقصان رڪارڊ ڪيو ويو آهي، جڏهن ته ڪجهه ماهرن جو چوڻ آهي ته هي انگ 28 تائين به وڃي سگهي ٿو۔
اهي اڏا سعودي عرب، گڏيل عرب امارات، قطر، ڪويت، عراق، اردن، بحرين ۽ عمان سميت مختلف ملڪن ۾ موجود آهن۔
ڪهڙو نقصان ٿيو؟
رپورٽن مطابق نقصان هيٺين شين تائين محدود ناهي رهيو:
جديد اينٽي ميزائل سسٽم (THAAD وغيره)
فوجي جهاز ۽ ريفيولنگ جهاز
ريڊار ۽ نگراني سسٽم
هيلي پيڊ ۽ اسٽوريج سهولتون
ڪمانڊ ۽ ڪنٽرول انفراسٽرڪچر
سيٽلائيٽ تصويرن مان ظاهر ٿئي ٿو ته ڪيترن هنڌن تي ڌماڪن جا کڏا، سڙيل ڍانچا ۽ تباهه ٿيل سامان جا نشان موجود آهن۔
عالمي جنگي حالتن جو اثر
ماهرن جو چوڻ آهي ته هي جنگ جديد دور جي “هائبرڊ وار فيئر” جو مثال آهي، جتي: ڊرون حملا، ميزائل اسٽرائڪس ۽ سيٽلائيٽ انٽيليجنس هڪ ئي وقت استعمال ٿي رهيا آهن۔
تجزئي موجب، ايران جي حملا ڪرڻ جي صلاحيت اڳ کان وڌيڪ درست ۽ اثرائتي نظر اچي ٿي، جنهن سبب آمريڪي دفاعي نظام تي دٻاءُ وڌي ويو آهي۔
ڇا آمريڪي موقف مختلف آهي؟
آمريڪي اختيارين عام طور تي نقصان کي محدود يا جزوي قرار ڏين ٿا، جڏهن ته آزاد سيٽلائيٽ تجزيا ان کان وڌيڪ وسيع نقصان جي نشاندهي ڪن ٿا۔
ڪجهه رپورٽن مطابق، معلومات کي محدود ڪرڻ لاءِ سيٽلائيٽ تصويرن تائين رسائي به ڪنٽرول ڪرڻ جون ڪوششون ٿيون آهن۔
سيٽلائيٽ ڊيٽا واضح ڪري ٿي ته ايران-آمريڪا ڇڪتاڻ صرف بيانن يا سفارتي سطح تائين محدود نه رهي آهي، پر زمين تي موجود فوجي انفراسٽرڪچر به ان جو سڌو هدف بڻيو آهي۔
ماهرن موجب، جيڪڏهن صورتحال اهڙي ئي رهي ته وچ اوڀر ۾ سلامتي جي توازن تي وڌيڪ وڏا اثر پئجي سگهن ٿا۔
