مظفرآباد / ڪوٽلي: (مانيٽرنگ ڊيسڪ)
پاڪستان جي انتظام هيٺ آزاد ڄمون ۽ ڪشمير ۾ سياسي ۽ عوامي ڇڪتاڻ نئين مرحلي ۾ داخل ٿي وئي آهي، جتي ڪالعدم قرار ڏنل جوائنٽ عوامي ايڪشن ڪميٽي (JAAC) جي اڳواڻن خلاف بغاوت جا ڪيس داخل ڪيا ويا آهن، جڏهن ته ڪوٽلي، راولاڪوٽ، ميرپور ۽ ٻين شهرن ۾ احتجاجن ۽ سيڪيورٽي فورسن سان جهيڙن سبب صورتحال انتهائي ڳڻتي جوڳي بڻجي وئي آهي.
آزاد ڪشمير جي حڪومت ڪجهه ڏينهن اڳ جوائنٽ عوامي ايڪشن ڪميٽي تي پابندي لاڳو ڪئي هئي. ان کانپوءِ حڪومت ڪميٽي جي چئن اهم اڳواڻن خلاف بغاوت ۽ رياست مخالف سرگرمين جا ڪيس داخل ڪرڻ جو حڪم ڏنو. اختيارين انهن اڳواڻن جي گرفتاري لاءِ انعام جو پڻ اعلان ڪيو آهي.
تڪرار جو بنيادي سبب ڇا آهي؟
تازو بحران جي مرڪز ۾ آزاد ڪشمير اسيمبلي جون اهي 12 مخصوص سيٽون آهن جيڪي پاڪستان ۾ رهندڙ ڪشميري پناهگيرن لاءِ مخصوص آهن. آزاد ڪشمير جي سپريم ڪورٽ تازو فيصلو ڏنو ته اهي سيٽون آئين جي تحفظ هيٺ آهن ۽ آئيني ترميم کان سواءِ ختم نٿيون ڪري سگهجن.
جوائنٽ عوامي ايڪشن ڪميٽي ان فيصلي جي مخالفت ڪندي موقف اختيار ڪيو آهي ته غير رهواسين کي اسيمبلي ۾ نمائندگي ڏيڻ سان مقامي آبادي جي سياسي حقن تي اثر پوي ٿو. ڪميٽي ڪافي عرصي کان انهن سيٽن جي خاتمي ۽ وڌيڪ سياسي سڌارن جو مطالبو ڪندي رهي آهي.
ڪوٽلي ۽ ٻين علائقن ۾ ڇا ٿيو؟
اڱاري تي ڪميٽي جي سڏ تي هڙتال سبب مظفرآباد، ڪوٽلي، ميرپور، ڀمبر ۽ ٻين شهرن ۾ ڪاروباري مرڪز، مارڪيٽون ۽ ٽرانسپورٽ وڏي حد تائين بند رهيا. ڪيترن ئي هنڌن تي احتجاج ڪندڙن ۽ سيڪيورٽي فورسن وچ ۾ جهيڙا پڻ رپورٽ ٿيا، جڏهن ته حڪومت اضافي پوليس ۽ سيڪيورٽي اهلڪار مقرر ڪري ڇڏيا.
ڪوٽلي سميت مختلف علائقن ۾ احتجاج ڪندڙن روڊ بلاڪ ڪيا ۽ حڪومت خلاف نعريبازي ڪئي. ڪجهه هنڌن تي پوليس سان ڌڪيبڪي ۽ پٿراءَ جا واقعا پڻ پيش آيا، جنهن کانپوءِ سيڪيورٽي قدمن کي وڌيڪ سخت ڪيو ويو.
راولاڪوٽ ۾ خونريز جهيڙا
ان کان اڳ راولاڪوٽ ۾ آچر ۽ سومر جي وچ واري عرصي دوران سيڪيورٽي فورسن ۽ احتجاج ڪندڙن وچ ۾ شديد جهيڙا ٿيا هئا، جن ۾ ڪيترائي ماڻهو مارجي ويا ۽ درجنين زخمي ٿيا. مختلف ذريعن موجب مارجي ويلن ۾ سيڪيورٽي اهلڪار ۽ احتجاج ڪندڙ ٻئي شامل هئا.
انهن واقعن کانپوءِ حڪومت طرفان وڏي پيماني تي گرفتارين، انٽرنيٽ سروسز جي معطلي ۽ احتجاجي قيادت خلاف قانوني ڪارروائين جو سلسلو شروع ڪيو ويو.
انساني حقن بابت خدشا
انساني حقن جي تنظيمن ۽ مقامي سياسي حلقن حڪومت جي سخت قدمن تي ڳڻتي ظاهر ڪئي آهي. ناقدن جو چوڻ آهي ته اختلاف راءِ کي طاقت ذريعي دٻائڻ بدران ڳالهين وسيلي مسئلا حل ڪرڻ گهرجن. ٻئي طرف حڪومت جو موقف آهي ته قانون ۽ امن امان برقرار رکڻ لاءِ قدم کڻڻ ضروري آهن.
اڳتي ڇا؟
27 جولاءِ تي آزاد ڪشمير اسيمبلي جون چونڊون ٿيڻيون آهن. تجزيه نگارن جو چوڻ آهي ته مخصوص سيٽن جو تڪرار، ڪميٽي تي پابندي ۽ تازا جهيڙا چونڊن کان اڳ سياسي ماحول کي وڌيڪ گرم ڪري سگهن ٿا. حڪومت ڳالهين لاءِ آمادگي ظاهر ڪئي آهي، پر مخصوص پناهگير سيٽن بابت آئيني موقف تبديل ڪرڻ کان انڪار ڪري رهي آهي.
