اسٽاڪ هوم ( مانيٽرنگ ڊيسڪ)
اسٽاڪ هوم انٽرنيشنل پيس ريسرچ انسٽيٽيوٽ (SIPRI) جي نئين سالياني رپورٽ موجب دنيا ۾ موجود ڪل ايٽمي هٿيارن جو لڳ ڀڳ 82 سيڪڙو حصو صرف روس ۽ آمريڪا وٽ موجود آهي، جڏهن ته ٻيا ايٽمي ملڪ ان مقابلي ۾ تمام گهٽ ذخيرا رکن ٿا.
روس ۽ آمريڪا سڀ کان اڳتي
رپورٽ مطابق: روس وٽ لڳ ڀڳ 4,380 ايٽمي وار هيڊز آهن، آمريڪا وٽ لڳ ڀڳ 3,700 وار هيڊز موجود آهن انهن ٻنهي ملڪن کي عالمي ايٽمي طاقت جو مرڪز قرار ڏنو پيو وڃي، ڇو ته ٻنهي جو گڏيل حصو عالمي ذخيري جو وڏو حصو ٺاهي ٿو.
ٻين ملڪن جا ايٽمي ذخيرا
رپورٽ ۾ ٻين ملڪن بابت به انگ اکر ڏنا ويا آهن جنھن تحت چين تقريباً 620 وار هيڊز، فرانس 290، برطانيا 225، ڀارت لڳ ڀڳ 190، پاڪستان لڳ ڀڳ 170، اسرائيل لڳ ڀڳ 90، اتر ڪوريا لڳ ڀڳ 60، انهن انگن اکرن مان ظاهر ٿئي ٿو ته ڏکڻ ايشيا ۾ ڀارت ۽ پاڪستان وچ ۾ ايٽمي مقابلو جاري آهي.
ڏکڻ ايشيا ۾ ايٽمي مقابلو
رپورٽ موجب ڀارت ۽ پاڪستان ٻئي پنهنجي ايٽمي صلاحيتن کي تيزي سان وڌائي رهيا آهن. جنوري 2026 تائين ڀارت وٽ لڳ ڀڳ 190 ۽ پاڪستان وٽ 170 وار هيڊز موجود هئا.
ٻنهي ملڪن وٽ زمين، هوا ۽ سمنڊ مان ايٽمي حملو ڪرڻ جي صلاحيت موجود آهي، جنهن کي “نيڪليئر ٽرائڊ” چيو وڃي ٿو. ان باوجود ٻنهي ملڪن جي فوجي حڪمت عملي ۽ استعمال جا طريقا مختلف آهن.
مصنوعي ذهانت بابت خطرو
SIPRI رپورٽ ۾ هڪ اهم خبردار به ڪيو ويو آهي ته ايٽمي ڪمانڊ سسٽم ۾ مصنوعي ذهانت (AI) جو وڌندڙ استعمال عالمي سلامتي لاءِ نئون خطرو پيدا ڪري رهيو آهي. رپورٽ موجب اهو عمل فيصلا ڪرڻ ۾ غلطي يا غلط فهمي جو امڪان وڌائي سگهي ٿو، جيڪو عالمي سطح تي وڏي تباهي جو سبب بڻجي سگهي ٿو.
عالمي سلامتي جا خدشا
ماهرن موجب ايٽمي هٿيارن جو هي وڌندڙ مرڪزيت وارو نظام عالمي طاقت جي توازن کي متاثر ڪري رهيو آهي. روس ۽ آمريڪا جي هٿن ۾ وڏي ذخيري هجڻ ڪري عالمي سطح تي اسٽريٽجڪ تڪرارن جو خطرو برقرار آهي.
رپورٽ واضح ڪري ٿي ته دنيا اڄ به ايٽمي هٿيارن جي شديد عدم توازن واري دور مان گذري رهي آهي، جتي ڪجهه وڏيون طاقتون عالمي سلامتي جي فيصلا ڪندڙ حيثيت ۾ آهن، جڏهن ته نوان خطرا، خاص طور تي AI جو استعمال، صورتحال کي وڌيڪ پيچيده بڻائي رهيا آهن۔
